Kalwaria Pacławska

przystanek 5

ZIELONA KLASA - JODŁA, BUK, ŚWIERK

Jodła pospolita (Abies alba) - drzewo szpilkowe z rodziny sosnowatych, zimozielone (w puszczy żyje ok 500 lat), w Polsce osiąga 40-50 m wysokości a jej pierśnica 1,5-2 m. Igły jodły są spłaszczone, leżą w jednej płaszczyźnie, z wierzchu ciemnozielone błyszczące, na stronie spodniej posiadają dwa białe paski nalotu woskowatego. Wierzchołki igieł zaokrąglone i nieznacznie wcięte. Igła jodły żyje 8-12 lat. Jodły najłatwiej odróżnić od innych drzew iglastych po szyszkach, które skierowane są pionowo do góry. Zanim dojrzeją, często przybierają piękną zielona lub fioletową barwę. Dojrzałe nie spadają w całości na ziemię, lecz pod koniec lata rozsypują się na pojedyncze łuski, a na gałęziach pozostają tylko ich trzpienie. W Europie już od dwóch stuleci jodła powoli wymiera i kurczy się jej zasięg. Badania wykazały, że w XX wieku obszar, na którym występowała zmniejszył się o 50 %. To wysoce niepokojące zjawisko dotyczy również Polski. W lasach wokół Kalwarii Pacławskiej stanowi główny gatunek lasotwórczy obok buka.

Buk zwyczajny (Fagus silvatica) - gatunek z rodziny bukowatych. Osiąga wysokość do 40 m i średnicy do 150 cm. Korę ma gładką, szarozieloną o jasnym połysku. Owocem jest orzeszek zwany bukwią, która jest pokarmem dla niektórych ptaków i zwierząt leśnych. Jest to drzewo klimatu umiarkowanego o charakterze oceanicznym, najlepiej przystosowanym do panujących warunków w Europie Zachodniej i zachodniej części Europy Środkowej. Dostarcza cennego, ciężkiego drewna, używanego w meblarstwie, bednarstwie, tokarstwie, do produkcji sklejki i węgla drzewnego. Liczne odmiany sadzone są jako drzewa ozdobne o barwnych lub strzępiastych liściach. Z podań greckich dowiadujemy się, że rosły buki na Olimpie, który był siedzibą bogów. Zakładały na nich gniazda sowy, uważane powszechnie za symbol mądrości. W mitologii greckiej buki występowały jako drzewa płodności. Nasi przodkowie osiedlali się chętnie w sąsiedztwie tych drzew, wierząc w ich dobroczynny wpływ na człowieka.

Świerk pospolity (Picea abies), rodzaj z rodziny sosnowatych, występuje na obszarach umiarkowanych i chłodnych półkuli północnej. Wysokie drzewa szpilkowe o regularnej, stożkowej koronie, szpilki ustawione spiralnie, szyszki cylindryczne, zwisające. To wiecznie zielone drzewo szpilkowe z rodziny sosnowatych, osiąga wysokość do 70 m, jest to najwyższe drzewo rodzime w Europie. Najwyższy świerk rośnie w Puszczy Białowieskiej i ma wysokość 55 m i średnicę pnia 140 cm. Młode osobniki mają korę gładką i jasnobrązową z wiekiem łuszcząca się w kolorze miedzi. Igły są sztywne z zaostrzonymi końcami, ułożone dookoła gałązki. Młode szyszki są zielone, dojrzałe zmieniają kolor na jasnobrunatny zwisając swobodnie w dół. Opadają w całości po wysianiu nasion. Drewno miękkie, lekkie, elastyczne, cenione i powszechnie używane. W lasach można go łatwo spotkać w całej Polsce, choć na wielu obszarach występuje tylko dzięki człowiekowi-sadzony przez leśników poza obszarem naturalnego zasięgu. Drewno świerków jest lekkie, nietrwałe. Leżące drzewo jest szybko opanowywane przez rośliny i grzyby przyspieszające rozkład drewna. Próchniejąc nabiera właściwości gąbki: jest miękkie, łatwo chłonie wodę.