Kalwaria Pacławska

SCIEŻKA EDUKACYJNA

Ścieżka historyczno-przyrodnicza w Kalwarii Pacławskiej
znajduje się w jednym z najpiękniejszych zakątków południowo-wschodniej części Polski, w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim. Położona jest w utworzonym w 1991 roku Parku Krajobrazowym Pogórza Przemyskiego, na styku powstałego w 2001 roku rezerwatu przyrody "Kalwaria Pacławska". Ścieżka zwraca uwagę na bogactwo otaczającej przyrody (rośliny, zwierzęta i ptaki), a także na walory historyczne związane z osadnictwem na tych terenach oraz powstaniem samego sanktuarium pasyjnego w Kalwarii Pacławskiej.
Wyruszając na trasę ścieżki nie zapomnijmy o odpowiednim obuwiu. Naszą wędrówkę rozpoczynamy przy wieży obserwacyjnej znajdującej się na tzw. "organistówce" - przystanek nr 1. Widok jaki rozpościera się z tego miejsca obejmuje całość rezerwatu przyrody "Kalwaria Pacławska" z kaplicami dróżkowymi, okoliczne miejscowości: Makową, Huwniki, Nowosiółki Dydyńskie, Nowe Sady, Sierakośce, Medykę, Przemyśl. Możemy stąd podziwiać także najbliższe miejscowości po stronie Ukraińskiej m.in.: Niżankowice, Nowe Miasto Chyrów, Dobromil i Sambor.

Wieża stanowi także świetne miejsce do obserwacji ptaków drapieżnych żyjących w rezerwacie, jak: pustułka, orlik krzykliwy, myszołów, trzmielojad.

Idąc w stronę Pustelni św. Marii Magdaleny, znajdującej się na dawnym grodzisku, mijamy po prawej stronie "Aleję Dębową" posadzoną przez leśników w 2000 roku. Na początku alei znajduje się kamienny obelisk z tablicą upamiętniającą to wydarzenie. Zatrzymujemy się przy przystanku nr 2. Przedstawia on historię posadzenia Dębu Papieskiego na placu kościelnym oraz informacje o samym dębie szypułkowym. Poniżej przystanku po lewej stronie znajduje się okazały egzemplarz dębu szypułkowego, którego wiek określany jest na ok. 250 lat. Dalej przechodzimy obok ogrodzonego sadu jabłoniowego, by następnie wejść do lasu. Podążając stromą ścieżką w dół mijamy po prawej stronie część lasu modrzewiowego, następnie mieszanego. Po lewej stronie znajduje się las bukowy stanowiący granicę rezerwatu przyrody "Kalwaria Pacławska". Po zejściu z góry przed nami ukazuje się aleja grabowa, która wiedzie nas do Pustelni. Na końcu tej alei mijamy pierwszą część wałów obronnych dawnego grodziska. Idąc w górę dochodzimy do drugiej części okazałych wałów, które mają 6 metrów wysokości. Powyżej nich przechodzimy przez "majdan", aby następnie pokonać ostatnią część wzniesienia i dotrzeć do Pustelni św. Marii Magdaleny. Ogólne wiadomości dotyczące dawnego grodziska zamieszczone są na tablicy przystankowej nr 3. Sama góra stanowi tajemnicę, którą starają się zgłębić archeolodzy. Miejsce to jest oazą ciszy, gdzie możemy kontemplować i podziwiać piękno otaczającej przyrody. Przy Pustelni znajdują się okazałe sosny zwyczajne (pospolite), których wiek określany jest na ok. 150 lat. Możemy tutaj też spotkać dęby szypułkowe, buki i brzozy.

W tym miejscu trasa ścieżki biegnie z powrotem tą samą drogą do końca alei grabowej. Pod drodze z góry możemy po lewej stronie zobaczyć naturalne odnowienia jodłowe, a w okolicach "majdanu" pnie dębów porośnięte porostami, które świadczą o czystości środowiska. Idąc dalej aleją grabową po prawej stronie przechodzimy obok ogrodzonej szkółki leśnej. Na końcu alei skręcamy w lewo i wychodzimy na śródleśną łąkę.

Na poboczu drogi po obu jej stronach rośnie pas zarośli tarninowych, które towarzyszą również zadrzewieniom śródpolnym w postaci kęp oraz młode dęby, głogi jednoszyjkowe i lipy. Dużym bogactwem flory cechują się łąki, zachwycające paletą barw. Taką łąkę mijamy po lewej stronie. Latem nęcą one zapachem i cieszą oczy barwnym kobiercem utworzonym z różnych gatunków roślin, rosną tu m.in.: fioletowoniebieskie - dzwonek skupiony, głowienka pospolita, bodziszek łąkowy, chaber łąkowy, mięta długolistna, macierzanka zwyczajna, i szałwia łąkowa, krwawnica pospolita, wilżyna rozłogowa, ostrożeń łąkowy, koniczyna białoróżowa i biała, wyka sp., żółte - rzepik pospolity, pępawa dwuletnia, przytulią właściwa, komonica zwyczajna, dziurawiec sp., jaskier sp., białe - jasturn właściwy, krwawnik pospolity, przytulią pospolita, marchew zwyczajna, kminek zwyczajny. Na poboczu, po obu stronach drogi rosną łany fioleto-wożółtego pszeńca gajowego i modrej cykorii podróżnik.