Kalwaria Pacławska

SCIEŻKA EDUKACYJNA


Łąki choć stworzone przez człowieka, odznaczają się bardzo dużą bioróżnorodnością. Ze swoim bogactwem flory i fauny wykazują największe walory przyrodnicze spośród wszystkich obszarów użytkowanych rolniczo. Tutaj możemy zobaczyć: derkacza, pokląskwę i kląskawkę gatunki ptaków bardzo charakterystyczne dla terenów łąkowych Gór Sanocko-Turczańskich i Pogórza Przemyskiego.

Zaniechanie użytkowania, a więc odstąpienie od wypasu czy koszenia sprawia, że w zbiorowiskach łąk i pastwisk zaczynają pojawiać się krzewy i drzewa - najczęściej brzoza lub olcha. W naszych warunkach klimatyczno-glebowych sukcesja tej roślinności jest często tak szybka, że zbiorowisko trawiaste pozostawione samo sobie, po kilku latach przestaje istnieć, uzyskując stopniowo charakter leśny.

Wędrując przez miejsca suche i bagniste, świetliste i cieniste, zimne i gorące, jałowe i żyzne - wszędzie spotkamy trawy: na łące, górskiej polanie, w świetlistej dąbrowie, mrocznej buczynie, na trawniku, na wydmach, w sadach, na polach i ugorach, ale także na zmurszałym dachu czy między chodnikowymi płytami. A ileż tam gatunków bardzo do siebie podobnych! Trawy (Poaceae, Gramineae) są najbardziej rozpowszechnioną i czwartą pod względem liczby rodzajów (600-800) i gatunków (8-10 tys.) rodziną botaniczną na świecie. W Polsce stwierdzono występowanie około trzystu gatunków tych roślin! W biblijnym opisie stworzenia świata, trawy zajęły szczególne miejsce. Czytamy tam: Bóg [...] rzekł: "Niechaj ziemia wyda rośliny zielone: trawy dające nasiona, drzewa owocowe rodzące na ziemi według swego gatunku owoce, w których są nasiona". I stało się tak [...] A Bóg widział, że były dobre. Zyskały więc rangę symbolu określającego wszystkie rośliny zielne (nie posiadające pędów zdrewniałych). Przejawem "elitarności" traw jest także rola, jaką spełniły w rozwoju cywilizacji. Najpierw były podstawowym źródłem pokarmu człowieka i paszy dla jego trzody, a potem także inspiracją dla malarzy czy motywem dla poetów.

Po stu metrach wchodzimy w zadrzewioną część ścieżki. Otacza nas las mieszany (jodły, buki, graby, świerki, modrzewie). Idziemy wąwozem pod górę mijając po drodze, mimo znacznego ocienienia, wiele gatunków roślin zielnych takich jak: kokoryczka wielokwiatowa,żankiel zwyczajny, dąbrówka rozłogowa, bluszcz zwyczajny, kopytnik pospolity oraz łany pszeńca gajowego.

Dochodzimy do przystanku nr 4. Jest to oczyszczalnia ścieków bytowych zrzucanych z kompleksu klasztornego. Opis poszczególnych elementów oczyszczalni zamieszczony jest na tablicy informacyjnej. Idziemy wzdłuż oczyszczalni w stronę Pacławia po lewej stronie mijamy okazałe lipy szerokolistne. Przechodząc przez miejscowość oglądamy zachowaną starą przysłupową zabudowę drewnianą. Idziemy drogą asfaltową szlakiem niebieskim. Po lewej stronie za zabudowaniami wiejskimi rozpościera się przed nami panorama Turnicy i Suchego Obycza. W dali możemy dostrzec wieś Leszczyny, nieco bliżej widać dolinę potoku Sopotnik. Dochodzimy do pierwszego budynku po prawej stronie drogi - to dawna szkoła. Będzie ona w przyszłości zaadoptowana na Franciszkański Ośrodek Edukacji Ekologicznej, ponieważ św. Franciszek to patron ekologów i miłośników przyrody.

W 1980 roku Jan Paweł II ogłosił go patronem ekologów, zabiegających o ochronę naturalnego środowiska człowieka. Św. Franciszek cieszy się wciąż powszechnym szacunkiem, sympatią i miłością, nie tylko wśród katolików, ale także ze strony chrześcijan innych wyznań, a nawet ateistów. Bez niego, również i w dzisiejszym świecie byłoby mniej miłości, wiary i nadziei w miłosierdzie Stwórcy.

Przy budynku znajduje się zielona klasa - przystanek nr 5. Z rozmieszczonych tu tablic dowiemy się o gatunkach roślin, drzew, ptaków i zwierząt, które przy odrobinie szczęścia możemy spotkać w czasie naszej wędrówki. Znajduje się tutaj także zadaszone miejsce na ognisko. Stąd udajemy się w kierunku Domu Pielgrzyma i dochodzimy do pozostałości po obwarowaniach obronnych z czasów założyciela Kalwarii A.M. Fredry - przystanek nr 6. Po prawej stronie znajduje się cmentarz komunalny. Wzdłuż ogrodzenia rosną trzy pomnikowe lipy szerokolistne prawnie chronione. Idąc w stronę Kaplicy Grobowej Tyszkowskich dochodzimy do przystanku nr 7. Tu dowiadujemy się o rodzinie dawnego właściciela ziemskiego, który ufundował korony do Obrazu Matki Bożej. Koronacja dokonała się 15 sierpnia 1882 roku. Tutaj też mamy kilka informacji historycznych dotyczących posadzenia "Alei Sobieskiego" w 250 rocznicę Wiktorii Wiedeńskiej. Naszą wędrówkę kończymy ostatnim spojrzeniem z wieży obserwacyjnej, do której dotarliśmy po 2,5 kilometrowym spacerze.


Ścieżka współfinansowana ze środków:

Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie
ul. Zygmuntowska 9, 35-025 Rzeszów, tel./fax 017 852 23 44; 017 853 63 61 e-mail: biuro@wfosigw.rzeszow.pl, www. bip.wfosigw.rzeszow.pl

We współpracy z:

Zespołem Parków Krajobrazowych w Przemyślu
ul. Wybrzeże Ojca Św. Jana Pawła II 24, 37-700 Przemyśl, teł./fax 016 670 48 74, tel 016 677 08 85,
e-mail: zpkprzem@pro.onet.pl, www.parkiprz.itl.pl

Nadleśnictwem Bircza Leśnego Kompleksu Promocyjnego "Lasy Birczańskie"
37-740 Bircza, Stara Bircza 99, tel./fax 016 672 50 04 www.lasy-krosno.com.pl/bircza . e-mail: bircza@lasy-krosno.com.pl