Kalwaria Pacławska

przystanek 6

KALWARYJSKA WAROWNIA
Tereny Pogórza zamieszkane były już we wczesnym średniowieczu. Okres lokacji większości wsi przypada na wiek XV. Były to głównie dobra królewskie wchodzące w skład klucza dobromilskiego i rybotyckiego. Należały do znanych rodów polskich jak: Drohojowscy, Ossolińscy, Tyszkowscy Krasiccy, Lubomirscy, Konarscy i inni. Najbogatsze rody budowały zamki i dwory obronne, aby zabezpieczyć się przed napadami m. in. Tatarów.

Kalwaria Pacławska zawdzięcza swe powstanie Andrzejowi Maksymilianowi Fredrze herbu Bończa (1620-1679), który cieszył się wśród swoich sąsiadów wielkim szacunkiem i zaufaniem. Był kasztelanem lwowskim i wojewodą podolskim. Kilkakrotnie pełnił funkcję posła na sejm za panowania Władysława IV i Jana Kazimierza. Opowiadał się za unowocześnieniem gospodarki rolnej, budową dróg, osadnictwem ludności polskiej na terenach niezamieszkałych oraz za patronatem państwa nad szkolnictwem. Wypełnieniem tych planów w dalszej perspektywie miała być fundacja Kalwarii. W pierwszym okresie realizacji tego zamierzenia w latach 1665-68 wybudowano drewniany kościół i klasztor. Opiekę nad tym miejscem Fredro powierzył Franciszkanom. Wraz z budową kościoła i klasztoru rozpoczęto wznoszenie umocnień fortyfikacyjnych wokół obiektów franciszkańskich. Całość tworzyła gwiazdę w postaci pięciobocznej fortecy bastionowej, która miała służyć w tych niespokojnych czasach obronie miejscowej ludności. Lokalizacja klasztoru w tym terenie związana była z koncepcją tworzenia szeregu twierdz nad rzeką Wiar, które za zadanie miały wzmacniać "bramę przemyską".

W przedwojennej monografii dotyczącej polskich franciszkanów autor, pisząc o pokutnym charakterze utworzonego sanktuarium nadmienił, że miejsce na górze pacławskiej dobrze obrano; dostęp i dzisiaj jeszcze nie jest łatwy, i zaznaczył dalej, iż klasztor miał być warowny. Pozwalało to Fredrze na włączenie Kalwarii do realizacji koncepcji utworzenia szeregu twierdz wraz z powstałymi wcześniej warowniami w Stanisławczyku i we Fredropolu. Stanowiły one linię umocnień tzw. Grodów Czerwieńskich. Ślady dawnych fortyfikacji w postaci kopców i grodzisk znajdują się w Nowosiółkach Dydyńskich (Pustelnia św. Marii Magdaleny) Gruszowej, Jureczkowej, Kopystance.